The news is by your side.

Venezuella krizi ve dünya siyasetine olası etkileri

Bedel Boseli – ZERnews: Dünyanın en zengin petrol rezervlerine sahip olan ancak işletemediği için protesto gösterileri, ekonomik kriz ve siyasi bunalım ile gündeme gelen Güney Amerika ülkesi Venezuela‘daki kaotik durum farklı bir mecraya girerek bi anda dünya gündemine oturdu. 23 Ocak 2019’da muhalif lider Guaido kendini geçici devlet başkanı ilan etti, ABD Başkanı Trump da muhalif lidere “resmen destek verdiğini” açıkladı. İktidardaki Başkan Maduro ise yaptığı açıklamada “ABD destekli bir darbe girişimine maruz kaldığını” söyledi.

Harita: Venezuellan’ın dünya haritasındaki konumu

TRUMP: RESMEN TANIDIM

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido‘yu geçici başkan olarak tanıdığını resmi Twitter hesabı üzerinden açıklayarak şöyle dedi: “Venezuela vatandaşları, gayri meşru Maduro rejiminin elinde çok uzun süre acı çekti. Bugün, Venezuela Ulusal Meclisi Başkanı Juan Guaido’yu Venezuela Geçici Başkanı olarak resmen tanıdım.

Benzer Haberler
1 314

Trump’ın bu açıklaması siyasi krizi uluslararası toplumun gündemine yerleştirdi. Dünya Venezuella konusunda adeta ikiye bölünmüş durumda. Ancak ABD, Latin Amerika ülkelerinin çoğunluğu ve Avrupa ülkelerinin Guaido’yu desteklemesi Maduro’nun kanatlarını kırmış durumda.

Nicolás Maduro, ABD’li diplomatların 72 saatte ülkeyi terk etmesini istedi, ABD ise “çıkmayacağız!” diye cevap verdi.

Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino yaptığı açıklamada, “Asker halkla karşı karşıya gelmeyecek. Maduro’ya darbe girişimini kabul etmiyoruz” ifadesini kullandı.

MADURO’YA DESTEK VEREN ÜLKELER

Foto: Xi Jinping, Recep Tayyip Erdoğan ve Vladimir Putin

Rusya, Çin ve Türkiye ise “teslim olmayacağız” diyen Maduro’ya açık destek verdi. Öyle ki Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Maduro’yu arayarak “Maduro kardeşim! Dik dur, yanındayız” dedi. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın telefon görüşmesi resmi Twitter hesabı üzerinden doğruladı.

LATİN AMERİKA ÜLKELERİNİN YAKLAŞIMI

Harita: Latin Amerika ülkelerinin konumu

Jeopolitik olarak Venezeuela’ya komşu olan Latin Amerika ülkelerinden Kolombiya, Şili, Kanada, Peru, Ekvador, Paraguay, Brezilya, Panama, Arjantin, Guatemala ve Kosta Rika muhalif lider Guaido’ya destek verdiğini açıklayan ülkelerden.

ABD – VENEZUELA İLİŞKİLERİ

Venezuela – ABD ilişkileri; Sosyalist lider Hugo Chavez‘in 1999’da devlet başkanı seçilmesiyle kopma noktasına geldi. Chavez, İran, Küba, Rusya gibi ülkelerle iyi ilişkiler kurdu, kamulaştırma politikaları izledi, özel sektörün yolunu kapattı.

Bu girişimler ABD yönetiminin tepkisini çekti. Öyle ki ABD’nin Venezuela seçimlerine müdahale ettiği, ordudaki üst düzey komutanlarla gizli görüşmeler yaptığı, Chavez yönetimi tarafından iddia edildi.

ŞAİBELİ SEÇİMLER VE MEŞRUİYET TARTIŞMALARI

Sosyalist lider Hugo Chavez ölmeden önce yardımcısı Maduro’yu kendi yerine aday göstermişti.

Chavez hayatını kaybettikten sonra, Nisan 2013’ye başkanlık seçimleri yapıldı ve seçimlerin kazananı Maduro devlet başkanı oldu.

2014’te ülkenin batısında güvenlik sorunları gerekçesiyle yoğun protesto gösterileri düzenlendi. Bu gösteriler muhalefetin de girişimleriyle iktidar karşıtı bir hal aldı.

Şehir içi şiddet, enflasyon ve temel ihtiyaçların kıtlığı gibi sorunlara tepkili olan halk protestoları destekleyerek sokaklara döküldü.

Kontrolden çıkan gösterilerde çok sayıda vatandaş hayatını kaybetti.

Mayıs 2018’deki başkanlık seçimlerinde de oyların %68’ini alan Maduro yeniden başkan oldu. Ancak muhalefet “her iki seçimin hileli olduğunu” öne sürerek, Maduro’nun başkanlığının meşru olmadığını öne sürdü.

VENEZUELA’NIN EKONOMİK POTANSİYELİ VE DÜNYA SİYASETİNE OLASI ETKİLERİ

Venezuela petrol rezervleri açısından dünyada birinci sırada yer alıyor. Bu da dünyadaki işlenebilir petrol rezervlerinin yaklaşık dörtte birine denk geliyor. Ayrıca altın madenleri açısından çok zengin bir ülke olan Venezuela dünya ülkelerinin iştahını kabartan niteliklere sahip. Bu açıdan bakıldığında dünya ekonomisindeki yeri hayati öneme sahip bir konumda.

Suudi Arabistan‘dan daha zengin petrol rezervlerine sahip olduğu düşünüldüğünde dünya ekonomisi ve siyasetindeki önemi göz dolduruyor.

Ancak özellikle ABD’nin yaptırımları sebebiyle petrol ve diğer yeraltı zenginliklerini işletemeyen Venezuela halkı açlık ve sefalet içinde yaşıyor. Öyleki devlet yönetimi yaklaşık milyonlarca vatandaşın maaşlarını bu baskılar altında kasadan ödüyor. Hiper enflasyon ile boğuşan Sosyalist Venezuella’da halk ikiye ayrılıyor: Doları olanlar ve olmayanlar. Ekonomik çöküntü içinde olan ülkede halk ekonomik varlıklarını güvenceye almak ve alışverişlerde avantaj sağlamak için ABD dolarına yöneliyor.

Venezuella’daki olası bir yönetim değişikliği dünyadaki ekonomik, dolayısıyla siyasi dengeleri önemli ölçüde etkileyecektir. Ülkenin zenginlikleri, özellikle ticari geçmişten gelen, ekonomiyi tüm değerlerin üstünde tutan, “Önce Amerika” (America First) politikası temelinde dünyaya yaklaşan Trump’ın iştahını kabartıyor.

Bugün ise Almanya, İspanya, Fransa ve İngiltere, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya ültimatom vererek 8 gün içinde seçim çağrısı yapmasını, aksi takdirde kendisini ülkenin “geçici başkanı” ilan eden Juan Guaido’yu tanıyacaklarını açıkladı. Bu da Venezuela’da büyük bir değişimin yolda olduğunu gösteriyor. (Bedel Boseli / ZERnews)

Cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.